Dokuz taş nasıl oynanır? Kurallar ve taktikler

Dokuz taş, iç içe üç karenin üstünde oynanan, çok eski bir dizme ve alma oyunu. Üç taşını bir çizgiye getirirsen rakibinin bir taşını alırsın; taşı ikiye düşen ya da kıpırdayamayan kaybeder. Bu rehberde Stockboi’deki kuralların tamamını, açılış fikirlerini ve maç kazandıran taktikleri bulacaksın.

Dokuz Taş oyna

Dokuz taş tahtası nasıl kurulur?

Tahta iç içe üç kareden oluşur. Her karede 4 köşe ve 4 kenar ortası var, toplam 24 nokta. Taşlar karelerin içine değil, bu noktalara konur.

Kareler birbirine yalnızca kenar ortalarından düz çizgiyle bağlıdır. Köşeler arasında çapraz bağ yoktur, yani köşeden köşeye çapraz kayamazsın.

Toplam 16 dizi çizgisi var: üç karenin dörder kenarı (12 çizgi) ve kenar ortalarını dıştan içe birleştiren 4 çizgi. Her nokta tam iki çizginin üstündedir.

Oyuna iki taraf da elinde 9 taşla, boş tahtayla başlar. Kimin önce başlayacağı her yeni elde değişir.

Dokuz taş kuralları: üç aşama

Yerleştirme: Sırayla elindeki taşlardan birini boş bir noktaya koyarsın. İki tarafın eli boşalana kadar böyle sürer.
Kaydırma: Elindeki taşlar bitince her hamlede bir taşını çizgi boyunca komşu boş noktaya kaydırırsın. Taşların üstünden atlamak yok.
Uçma: Tahtada yalnızca 3 taşın kaldığında taşını komşu olmasa da istediğin boş noktaya götürebilirsin. Bu aşama her oyuncu için ayrı başlar; rakibin kaydırırken sen uçabilirsin.

Kale kurunca ne olur? Taş alma kuralları

Bir çizgideki üç noktanın üçünde de senin taşın varsa buna kale (dizi) denir. Kaleyi kuran hamleyle aynı turda rakibin bir taşını tahtadan alırsın. Ayrıntılar maçı belirler:

Kale yalnızca o hamlede konan ya da kaydırılan taş tamamladığında taş aldırır. Tahtada duran bir kale her tur taş kazandırmaz.
Kaleyi bozup sonra aynı yere geri kurarsan yine taş alırsın. İyi oyuncuların en sevdiği numara budur.
Bir taşla aynı anda iki kale tamamlasan da tek taş alırsın. Bazı yerel kurallarda iki taş alınır; Stockboi’de bir.
Rakibin kaledeki taşları korunur. Rakibin bütün taşları kaledeyse kaledekilerden birini alabilirsin.
Yalnızca tahtadaki taş alınır; rakibin elinde bekleyen taşlara dokunulmaz.
Yerleştirme aşamasında kurulan kale de taş aldırır.

Dokuz taşta kim kazanır, ne zaman berabere biter?

Tahtada beraberliği oyuncuların anlaşmasına bırakan kural setleri de var; Stockboi’de bu iki durum otomatik sayılır, kimse sonsuz döngüde oyunu uzatamaz.

Rakibinin elindeki ve tahtadaki taşlarının toplamı 3’ün altına düşerse kazanırsın.
Kaydırma aşamasında rakibinin hiç yasal hamlesi kalmazsa, yani bütün taşları sıkışmışsa kazanırsın. Uçan ya da hâlâ taş koyan oyuncu sıkışamaz.
Bütün taşlar konduktan sonra toplam 60 hamle (kişi başı 30) hiç taş alınmazsa oyun berabere biter.
Son taş alımından beri aynı dizilim, sıra da aynı taraftayken 3. kez oluşursa berabere biter.

Bir tur adım adım

Sıra sende mi bak: elinde taş varsa koyacaksın, yoksa kaydıracaksın ya da uçacaksın.
Önce rakibin tehditlerine bak: iki taşı aynı çizgide ve üçüncü nokta boşsa, bu turda oraya ya da o noktaya gelebileceği yola engel koy.
Tehdit yoksa kendi kalene en çok yaklaştıran ya da iki çizgiyi birden besleyen hamleyi seç.
Kale kurduysan rakibin hangi taşını alacağını seç: genelde onun kurmak üzere olduğu kaleyi bozan taşı ya da senin taşlarını sıkıştıran taşı al.
Hamleden sonra kendine sor: rakip bir sonraki hamlede neyi kapatabilir, neyi kurabilir?

Dokuz taş açılışı: taşları nereye koymalı?

Yerleştirmede acele kale kurmak çoğu zaman hatadır. Bu aşamada asıl amaç, kaydırmaya geçtiğinde hareket edebilecek, dağınık ve bağlantılı bir dizilim kurmaktır.

En değerli noktalar orta karenin kenar ortalarıdır: dört komşuları var. Dış ve iç karenin kenar ortalarının üç, köşelerin ise yalnızca iki komşusu var. İlk taşlarını köşelere yığmak seni ileride sıkıştırır.

Rakip kale kurmaya yaklaştıkça onu kapat, ama kapatırken koyduğun taşın da işe yarar bir çizgide olmasına çalış. En iyi engel aynı zamanda tehdit olan engeldir.

Dokuz taş taktikleri

Çatal kur: Tek bir boş noktaya taş koyunca iki ayrı kale tamamlanacak şekilde diz. Rakip ikisini birden kapatamaz.
Açılıp kapanan kale: İki çizgiye ortak bir taş hazırla. Taşı bir kaleden çıkarıp komşu noktaya kaydırınca öbür kale kurulsun, geri kaydırınca ilki. Rakip bunu kıramazsa her hamlede bir taş kaybeder.
Hareket alanını say: Kaydırma aşamasında boş komşusu olan taş sayın rakibinkinden fazlaysa avantajlısın. Rakibi sıkıştırmak taş almak kadar güçlü bir kazanma yoludur.
Doğru taşı al: Rastgele taş alma. Rakibin kurmak üzere olduğu kalenin taşını ya da senin yolunu tıkayan taşı al.
Rakip 3 taşa düşünce dikkat: Artık uçabildiği için tahtanın her yerindeki ikilisi anında tehdittir. Onun iki ayrı açık ikilisi varsa birini kapatırken öbüründen taş kaybedersin.
Sen 3 taştaysan: Uçmayı savunmaya harca, rakibin kalesinin üçüncü noktasına konarak onu kilitle; fırsat çıkınca iki tehditli bir dizilim kur.

Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar

Yerleştirmede bütün taşları tek köşeye yığmak; kaydırmaya geçince taşlar kıpırdayamaz.
Kendi kalesine odaklanıp rakibin iki taşlık hazırlığını görmemek.
Aynı anda iki kale kurunca iki taş alacağını sanmak; Stockboi’de tek taş alınır.
Kaleyi hiç bozmamak. Kurulu kale korur ama taş kazandırmaz; açıp kapatmak gerekir.
Rakip uçmaya geçtiğinde hâlâ yalnızca yakın çevresine bakmak.

Dokuz taşın kısa tarihi

Bu oyun dünyanın en eski masa oyunlarından biridir. Roma döneminde oynandığı biliniyor; Orta Çağ Avrupası’nda çok yaygındı ve İngilizcede nine men’s morris adıyla Shakespeare’in Bir Yaz Gecesi Rüyası oyununda bile anılır.

Türkiye’de dokuz taş adıyla kuşaktan kuşağa geçti; tahtası kâğıda, tahtaya, hatta toprağa kolayca çizilir. Klasik kurallarla oyun 1990’larda bilgisayarla çözüldü: iki taraf da kusursuz oynarsa sonuç beraberlik.

Stockboi’de dokuz taş nasıl oynanır?

Üye olmadan, indirmeden tarayıcıda oynarsın. Tek kişilikte bilgisayara karşı oynarsın; Kolay, Orta ve Zor seviyeleri var. Kolay rahat öğrenmek için, Zor gerçekten derin hesap yapar.

Online modda oda kurup linki arkadaşına atabilir ya da rastgele bir rakiple eşleşebilirsin. Her hamle için 60 saniyen var. Rövanşta ilk hamle karşı tarafa geçer.

Telefonda kontrol basit: koyarken boş noktaya dokun, kaydırırken önce taşına sonra parlayan noktaya dokun. Kale kurunca rakibin nabız gibi atan taşlarından birini seç.

Sık sorulan sorular

Dokuz taşta uçmak ne demek?

Tahtada yalnızca 3 taşı kalan oyuncu taşını komşu noktaya kaydırmak zorunda kalmaz, istediği boş noktaya götürür. Bu kural geride kalana son bir şans verir.

Dokuz taşta kaledeki taş alınır mı?

Hayır, kaledeki taş korunur. Ancak rakibin bütün taşları kaledeyse kaledeki taşlardan biri alınabilir.

Aynı anda iki kale kurarsam iki taş mı alırım?

Stockboi’de hayır, tek hamlede en fazla bir taş alınır. Bazı yöresel kurallarda iki taş alınsa da burada kural tek taştır.

Dokuz taşta kaç taşa düşen kaybeder?

Taşı 2’ye düşen kaybeder, çünkü artık kale kuramaz. Kaydırma aşamasında hiç hamle yapamayan oyuncu da kaybeder.

Dokuz taş berabere biter mi?

Evet. Taşlar konduktan sonra 60 hamle hiç taş alınmazsa ya da aynı dizilim 3. kez gelirse oyun berabere biter.

Kaleyi bozup tekrar kurmak taş aldırır mı?

Evet. Bir taşını kaleden çıkarıp sonraki hamlede geri getirirsen kale yeniden kurulmuş sayılır ve yine bir taş alırsın.

Dokuz taşta ilk taşı nereye koymalıyım?

Orta karenin kenar ortaları en çok komşusu olan noktalardır, oraya koymak hareket alanı kazandırır. Köşeler yalnızca iki noktaya bağlıdır, ilk taşlar için en zayıf yerlerdir.